De Belgische overheid rolt deze week Beam uit, een eigen berichtenapp voor zo’n 750.000 ambtenaren en militairen. Het initiatief past in een bredere Europese trend van digitale soevereiniteit. De app vervangt commerciële tools zoals WhatsApp voor professionele communicatie binnen de overheid.
Militairen en inlichtingendiensten gingen vorige week als eersten aan boord; de bredere uitrol naar alle federale en regionale ambtenaren start nu gefaseerd.
Achter het project schuilt BSC (Belgian Secure Communications), een semigeheime overheidsfirma met vijftig tot honderd medewerkers. Het bericht staat in het Nieuwsblad.
Waarom niet gewoon WhatsApp?
De motivatie is volgens de Belgische overheid tweeledig. Ten eerste kunnen Amerikaanse autoriteiten bij WhatsApp-berichten via legale kanalen de informatie ontfutselen, wat voor overheidscommunicatie een onwenselijk risico is.
Ten tweede bestaat geavanceerde spionagesoftware die commerciële berichtenapps kan compromitteren. België geldt blijkbaar als een aantrekkelijk doelwit voor buitenlandse inlichtingendiensten.
Beam moet dit oplossen via zijn gesloten architectuur: alleen gebruikers met een geldig overheidse-mailadres krijgen toegang, wat phishing structureel moet uitsluiten. Alle data wordt opgeslagen op servers in België zelf, waarvan de locaties geheim blijven. Dat laatste is ook een bewuste keuze met het oog op geopolitieke risico’s: als toegang tot buitenlandse clouddiensten wegvalt, blijft de overheidscommunicatie operationeel.
BSC liet de app testen door ethische hackers en externe securitybedrijven, zonder dat die erin slaagden het systeem te kraken. Het project werd overigens gerealiseerd met eigen personeel en binnen het bestaande werkingsbudget.
Met Beam sluit België aan bij een klein maar groeiend aantal Europese landen dat kiest voor een soevereine communicatieoplossing. Al dateren de plannen al event. Het overheidsproject voor veilige communicatie ontstond in de nasleep van de aanslagen in 2016.
