Belgische tieners overschatten hoe goed ze online fraude herkennen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van Bancontact Company, waaruit blijkt dat 12- tot 17-jarigen in concrete fraudesituaties opvallend minder alert reageren dan oudere generaties. De resultaten komen er net op het moment dat de federale politie deze zomer een nationale cel tegen phishing opstart.
Bijna één tiener op twee kreeg zijn eerste bankkaart al vóór de leeftijd van veertien jaar, en wie al een kaart heeft, betaalde meestal ook al online.
Maar met die eerste kaart komen ook minder fraaie kanten. 65 procent van de tieners kreeg al een verdacht bericht of telefoontje en 63 procent klikte ooit op een link waarvan ze nadien spijt hadden.
Toch denkt 67 procent fraude wel te kunnen herkennen. In concrete testscenario’s blijkt die inschatting te optimistisch en misschien zelfs te overmoedig. Bij een vals telefoontje waarin een ‘bankmedewerker’ om een sms-code vraagt, reageert maar de helft van de tieners juist, tegenover veel hogere scores bij 55-plussers in vergelijkbare scenario’s uit het onderzoek.
Misbruik van vertrouwen
Vertrouwen blijkt een belangrijke factor: amper 21 procent van de tieners zou een winactie van een ‘vriend’ negeren, en 42 procent vertrouwt een link die een influencer aanbeveelt.
Schaamte vormt daarbij een extra drempel. 37 procent van de tieners zou een fraudegeval niet aan de ouders melden. Tegelijk vraagt 88 procent van de tieners zelf om begeleiding of een korte opleiding bij hun eerste betaalmiddel. ‘Dit onderzoek vormt een eerste stap om het risicovolle onlinegedrag van de jongsten beter te begrijpen’, zo licht Nathalie Vandepeute, ceo van Bancontact Company, toe.
De financiële sector krijgt wel eens het verwijt om nog onvoldoende aan de kant van de consument te staan in de strijd tegen phishing, getuigde daarvan enkele rechtszaken. Al geven ze bij Bancontact aan om wel mee te denken. ‘We lanceren met Bancontact Company dit jaar verschillende begeleidings- en educatieve projecten voor jongeren die geleidelijk aan hun leven als consument beginnen’, aldus Vandepeute. ‘Zo helpen we hen de reflexen aan te leren die hun risico’s beperken, en reiken we eventueel specifieke tools aan om hun betalingen te kaderen en hun bescherming te versterken.’
Nieuwe phishingcel bij federale politie
Intussen neemt ook de politie verdere maatregelen in hun strijd tegen phishing. De nationale cel phishing, onderdeel van de federale gerechtelijke politie, moet versnipperde dossiers bundelen en sneller verbanden leggen tussen daders en werkwijzen. Via Europol wisselt de cel ook informatie uit met buitenlandse onderzoekers. Het gaat namelijk om een heel internationaal fenomeen.
Het aantal aangiftes is in 2025 met 30 procent gestegen, blijkt uit recente cijfers van de politie. Een topje van de ijsberg, want slechts 20 procent van de slachtoffers zou zich melden.
Opvallend in vergelijking met het onderzoek van Bancontact: de gemiddelde leeftijd van slachtoffers is 58 jaar, aldus de politie-cijfers. De gemiddelde buit is 10.000 euro. De daders hebben meer dan 100 nationaliteiten.
