Gamestudio's die generatieve AI inzetten voor assets of dialogen, krijgen juridische vragen op hun bord die de tooling zelf niet beantwoordt. Wie is eigenaar van AI-gegenereerde content? Mag je trainen op bestaand werk? En wat eist de AI Act? Die vragen komen niet pas bij een conflict op tafel. Publishers en verzekeraars stellen ze al bij het tekenen van een deal.
Auteursrecht op AI-output is niet vanzelfsprekend
Output die volledig door een AI-model is gegenereerd, zonder creatieve keuzes van een mens, krijgt naar de huidige stand van het auteursrecht geen bescherming. Dat klinkt abstract, maar de consequentie is concreet. Een concurrent die jouw AI-gegenereerde karakterontwerp overneemt, pleegt in dat geval geen auteursrechtinbreuk. Je staat dan met lege handen.
De oplossing zit in het proces. Hoe meer menselijke creatieve sturing aantoonbaar is, van conceptschetsen tot handmatige bewerking van de output, hoe sterker de positie dat er wél een beschermd werk is ontstaan. Documenteer die stappen daarom per asset. Bij een geschil of een due diligence, het boekenonderzoek bij een investering of overname, is dat dossier het verschil tussen een claim en een vermoeden.
Trainen op bestaand werk kent een wettelijke rem
Wie een eigen model traint op bestaand materiaal, krijgt te maken met het wettelijke voorbehoud tegen tekst- en datamining, het geautomatiseerd analyseren van teksten en data om er bijvoorbeeld modellen op te trainen. Rechthebbenden kunnen op grond van artikel 15o Auteurswet, de Nederlandse uitwerking van de DSM-richtlijn, machineleesbaar vastleggen dat hun werk niet gebruikt mag worden voor training. Negeer je zo’n voorbehoud, dan is de training zelf al een inbreuk, los van wat het model later genereert.
Het werkt ook de andere kant op. Een studio met een eigen catalogus aan artwork en muziek kan zelf zo’n voorbehoud maken en in contracten met partners vastleggen dat hun materiaal niet als trainingsdata dient. Dat kost weinig en geeft je een juridische grondslag om op te treden als je stijl via andermans model terugkomt in een concurrerende titel.
De AI Act verplicht tot transparantie over AI-content
De AI Act is sinds 1 augustus 2024 van kracht en de transparantieverplichtingen uit artikel 50 gelden vanaf 2 augustus 2026. AI-gegenereerde content moet dan als zodanig kenbaar zijn. Voor evident artistieke of fictieve werken geldt een lichtere variant. De melding mag de beleving van het werk niet verstoren, maar moet er wel zijn. Games vallen in die creatieve categorie, al is nog niet uitgekristalliseerd hoe zo’n melding er in de praktijk uit moet zien. Studio’s die nu al bijhouden welke content met AI is gemaakt, kunnen die verplichting straks zonder herstelwerk invullen.
Publishers en verzekeraars vragen nu al om garanties over AI-gebruik
In publishingdeals en bij E&O-verzekeringen, die aansprakelijkheid voor fouten en inbreuken op rechten van derden dekken, zijn garanties over de rechtenketen standaard. Een studio die AI-tools gebruikt, moet kunnen verklaren dat de assets geen inbreuk maken op rechten van derden. Dat lukt alleen als je weet welke tools het team gebruikt en onder welke licentievoorwaarden die tools hun output vrijgeven. Sommige aanbieders vrijwaren zakelijke gebruikers tegen auteursrechtclaims, andere sluiten juist iedere aansprakelijkheid uit. Dat verschil hoort in je toolkeuze mee te wegen.
Veel van deze vragen vallen inmiddels onder het AI-recht, waarin onder meer het auteursrecht en de AI Act samenkomen. Voor gamebedrijven raken die vragen bovendien aan bestaande thema’s als EULA’s, de gebruiksvoorwaarden voor spelers, en co-developmentcontracten. Daarom is juridisch advies voor games dat beide invalshoeken combineert in de praktijk effectiever dan losse adviezen per deelonderwerp.
Wat je als studio nu kunt vastleggen
Begin met een intern AI-beleid: welke tools zijn toegestaan en wie houdt bij waar AI-content in de game zit. Leg in contracten met co-developers en freelancers vast dat zij hun AI-gebruik melden en garanties geven op de aangeleverde assets. Controleer de licentievoorwaarden van elke tool voordat het team ermee werkt. Het lijkt droge administratie, totdat een publisher of verzekeraar om het dossier vraagt. Dan betaalt het zich direct terug.