Het Phishing Threat Trends Report Vol 8 laat een verschuiving zien richting zeer gerichte cyberaanvallen, de inzet van AI-platforms voor cybercriminaliteit en het razendsnel inspelen op actualiteiten
Utrecht, 29 november 2026 – KnowBe4, wereldwijd leider op het gebied van digital workforce security en de beveiliging van zowel mensen als AI-agents, maakt hun Phishing Threat Trends Report, Vol. 8 bekend. Uit het rapport blijkt dat de werkwijze van cybercriminelen compleet is veranderd. Zo neemt grootschalige, relatief eenvoudige fraude sterk af en richten cybercriminelen zich nu steeds vaker op gerichte identiteitsaanvallen, misbruik van vertrouwde cloud- en AI-platforms en het omzeilen van traditionele beveiligingsmaatregelen voor identiteitsverificatie.
Het Phishing Threat Trends Report is gebaseerd op de data van hun Inbound Email Security, waarin dagelijks 1.15 miljard gebeurtenissignalen worden verwerkt. Uit het rapport blijkt dat het totale aantal phishingaanvallen op jaarbasis met 29,8% is gestegen. Zo ontvangt een organisatie gemiddeld een gevaarlijke e-mail per 733 binnenkomende e-mails wereldwijd. Nederlandse organisaties ontvangen gemiddeld zelfs een phishingmail per 639 binnenkomende e-mails.
Ook de aard van de aanvallen is sterk veranderd. Grootschalige, ongerichte ‘spray and pray’-campagnes laten een sterke daling zien. Op mobiele apparaten gerichte oplichtingspraktijken namen af met 47,3%, voorschotfraude (ook wel 419-fraude genoemd) daalde met 31,3% en phishingberichten die inspelen op zogenaamd gemiste meldingen namen af met 11,3%.
In plaats daarvan investeren cybercriminelen steeds meer in grondig vooronderzoek en gerichte aanvalsmethoden. Zo nam spearphishing (gerichte phishing) toe met 41,1% en steeg het verkennen van potentiële doelwitten voorafgaand aan een aanval met 33,7%. Het aantal gevallen waarbij criminelen zich voordoen als een legitiem bedrijf groeide met 28%.
Statistieken voor Nederland
Het is opvallend dat cybercriminelen in Nederland veel vaker gebruikmaken van technische trucs dan van psychologische manipulatie. Bij 50,1% van de phishingaanvallen worden technische methoden ingezet, tegenover 30,4% wereldwijd. Social engineering, waarbij slachtoffers worden misleid om bijvoorbeeld gevoelige informatie prijs te geven, speelt juist een veel kleinere rol. In Nederland is dit namelijk 19% tegenover 46,8% wereldwijd.
Voorschotfraude, een vorm van fraude waarbij je eerst geld moet betalen om geld te ontvangen, komt in Nederland relatief veel voor. Dit type fraude is goed voor 12% van de aanvallen, bijna drie keer zo veel als het wereldwijde gemiddelde van 4,7%. Kortgezegd richten cybercriminelen zich in Nederland dus minder op uitgebreide misleidende verhalen en kiezen vaker voor technische aanvalsmethoden en traditionele vormen van financiële fraude.
De belangrijkste uitkomsten van het Phishing Threat Trends Report Vol. 8 zijn:
- In Q3 2026 was de kans dat een cyberaanval afkomstig was van legitieme IT-infrastructuur twee keer zo groot als in Q2 2026. AI-platforms worden daarbij steeds vaker ingezet als nieuwe route voor cyberaanvallen.
- Cybercriminelen maken steeds vaker gebruik van officiële domeinen van AI-platforms om nepontwikkelomgevingen, valse inlogpagina’s en misleidende downloadpagina’s aan te bieden.
- Door het gebruik van generatieve AI en agentic tools slagen aanvallers er 5,4 keer sneller in dan in 2022 om krantenkoppen over het laatste nieuws om te zetten in actieve phishing-lokmiddelen.
- Commerciële toolkits zorgen voor veel meer aanvallen. Toolkit-gedreven phishing groeide met 54% en is nu goed voor 29,2% van alle inkomende kwaadaardige e-mails. Hierbij zijn slechts drie primaire toolkits verantwoordelijk voor 90,2% van alle toolkit-gedreven phishing.
- Aanvallers omzeilen steeds vaker wachtwoorden door middel van authenticatie-phishing. Hierbij loggen ze met apparaatcodes in op platforms zoals Microsoft Teams en maken zij misbruik van OAuth-toestemming om sessies en rechten van AI-agents te kapen.
- 90,4% van de phishing-e-mails komt binnen op werkdagen (maandag–vrijdag), met een piek op maandag van 20,6% wanneer de inboxen het drukst zijn. Business Email Compromise (BEC) is goed voor 51,2 procent van de phishing-types. HR, Finance en het Management zijn de populairste doelgroepen.
“Jarenlang draaiden beveiligingsadviezen om een vast rijtje controles: controleer het e-mailadres van de afzender, beweeg met je muis over links om te zien waar ze naartoe leiden en kijk of er een slotje in de adresbalk staat”, aldus Jack Chapman, SVP of Threat Intelligence bij KnowBe4. “Hoewel deze adviezen nog steeds een belangrijke basis vormen, worden ze met de dag minder effectief. Cybercriminelen hoeven beveiligingsfilters niet langer te misleiden met nagemaakte domeinnamen als ze ook misbruik kunnen maken van vertrouwde websites en diensten. Ze kunnen inmiddels legitieme IT-infrastructuur gebruiken, toegangsrechten buitmaken in plaats van wachtwoorden en razendsnel inspelen op actualiteiten. Dat iets betrouwbaar lijkt, betekent dus niet automatisch dat het veilig is. Organisaties moeten daarom opnieuw nadenken over wat ze kunnen vertrouwen en hoe ze hun medewerkers het beste kunnen beschermen.”
Bekijk het volledige rapport hier.
Meer lezen