België monitort werknemers het meest, Nederland in bovenste helft
Bijna één op de vijf Europese werknemers zegt dat een computerprogramma hun prestaties monitort. Bij 18 procent wijst software taken toe, bij 10 procent bepaalt ze de werktijden. België scoort opvallend hoog, Nederland zit in de bovenste helft van de EU.
Dat blijkt uit een recent rapport van Eurofound, gebaseerd op de European Working Conditions Survey uit 2024. Het rapport meet algoritmisch management op basis van drie functies: prestatiemonitoring (software die bijhoudt hoe snel je tickets afhandelt), automatische taaktoewijzing (software die werk verdeelt) en automatische planning (software die je shifts inroostert).
Algoritmisch management is volgens het rapport niet langer voorbehouden aan platformwerk, waarvan Uber-chauffeurs een bekend voorbeeld zijn. Het gebruik is het grootst in financiën en vastgoed, informatie en communicatie, en transport en opslag.
Als je de drie vormen (monitoring, taaktoewijzing en planning) samen neemt, is de intensiteit in België na Denemarken het hoogst in de EU. Belgische werknemers krijgen dus vaker te maken met meerdere vormen van algoritmisch management tegelijk.
Rekening houdend met verschillen in sector en beroep, zegt 31 procent van de Belgische werknemers dat hun prestaties worden gemonitord, het hoogste cijfer van de EU. Daarnaast zegt 28 procent dat software hun taken toewijst en 12 procent dat ze hun planning bepaalt.
In Nederland zijn die cijfers 24 (monitoring), 27 (taken toewijzen) en 11 procent (planning bepalen).
Meer werkdruk
Werknemers die met algoritmisch management te maken krijgen, rapporteren hogere functie-eisen, vooral qua werkintensiteit, en vaker werkdruk.
Prestatiemonitoring springt hierbij eruit: bij gemonitorde werknemers die al werkdruk ervaren, komen uitputting en werk-gezinsconflicten vaker voor en is de betrokkenheid lager. Eurofound benadrukt in het onderzoek dat het om verbanden gaat, niet om bewezen oorzaken.
Nederlandse werknemers zitten overigens het minst vaak in banen waar de eisen groter zijn dan de middelen, zoals autonomie en steun (12 procent, tegenover 24 procent in de EU).
Tot slot ook dit: de ai-verordening bestempelt bepaalde ai-systemen voor werkmanagement als hoog-risico, met eisen rond transparantie en menselijk toezicht, al gelden die na uitstel pas vanaf 2 december 2027. De enquête peilt bovendien naar ‘computerprogramma’s’, niet specifiek naar ai. Het blijft de vraag hoeveel bedrijven hun monitoringtools vandaag al toetsen aan die regels.