Deze opinie is van een externe deskundige. De inhoud vertegenwoordigt dus niet noodzakelijk het gedachtegoed van de redactie.

Zo ga je ethisch verantwoord om met ai

Ethiek

Bedrijven zetten nieuwe technologieën zoals artificiële intelligentie (ai) in om efficiënt om te gaan met de grote hoeveelheid beschikbare data. Deze slimme manier van data-analyse biedt bedrijven voordelen, maar is tegelijkertijd vatbaar voor vooroordelen en is onethisch toe te passen.

We simplificeren ai en bestempelen alle vormen van machine-ondersteund denken als een vorm van ai. Dit klopt niet. Ai of machine learning (ml) beschrijft enkel een algoritmische benadering van data-analyse: er wordt een algoritme gebruikt om te kijken naar data en ai helpt daarbij om dingen te ontdekken die we anders niet zo snel zien.

Ai is dus een algoritme dat bestaat uit een specifieke datasamenstelling die de ‘denkwijze’ van het algoritme vormt. Dit is belangrijk, omdat het algoritme ‘leert’ op basis van de data die je het geeft. De manier waarop het algoritme vervolgens nieuwe data analyseert en conclusies trekt uit nieuwe datasets, hangt dus af van de data waarop het algoritme gebaseerd is en hoe het algoritme geschreven is.

Om te voorkomen dat ai - dat algoritme - zelf bevooroordeeld raakt, is het belangrijk om te kijken naar de data die je het algoritme geeft om te ‘leren’. Hoe vergaar je de juiste data? Waar komt de data vandaan? Is de dataset breed genoeg om niet suggestief te zijn richting een bepaalde conclusie? Hoe meer informatie, hoe beter, maar er moet altijd gewaakt worden voor eventuele vooroordelen in datasets.

Uitdaging

"Je hebt altijd de menselijke blik nodig bij veel ethische zaken"

De uitdaging binnen bedrijven ligt bij het samenstellen van een team dat niet alleen op een inclusieve en eerlijke manier kijkt naar het algoritme zelf, maar ook naar de data, conclusies en resultaten die bij een data-analyse horen. Om dit te realiseren moeten bedrijven investeren in zaken zoals een ai-risico-framework om goed te kunnen evalueren, en een ethiekprogramma om medewerkers actief te betrekken bij het oplossen van ethische kwesties rondom ai.

Het hebben van een soort Data Governance Board die de uitkomsten onderzoekt, het proces bewaakt en zorgt voor balans, is belangrijk voor bedrijven. Bovendien heb je altijd de menselijke blik nodig bij veel ethische zaken. Denk maar aan kwesties rondom privacy. Een goed ethisch ai-proces heeft dus een aantal controlepunten nodig.

De eerste drie stappen

Naast bewustwording rondom ethiek van ai, zijn er ook concrete acties nodig. Met deze drie stappen kun je direct aan de slag:

  • Definieer ethiek

Allereerst is het belangrijk dat organisaties een eigen definitie van ethiek vaststellen. Die definitie moet aansluiten bij de bestaande waarden van het bedrijf. Daarnaast is het belangrijk om een framework op te zetten waarmee gemeten kan worden of je als bedrijf vastgestelde doelstellingen rondom ethische verantwoordelijkheid van ai ook daadwerkelijk behaalt. Zoals met alle vormen van analytics is het noodzakelijk om daarbij kpi’s op te stellen. Hoe meet je het succes of falen van de ethische inzet van ai?

Zorg daarnaast dat je transparant bent richting je stakeholders over de ethische verantwoordelijkheid van je organisatie: wat is je visie en hoe borg je ethiek?

  • Vind datasets zonder vooroordeel

Het grootste obstakel bij het implementeren van ethisch verantwoorde ai is het vinden van onbevooroordeelde data om je ai ‘te voeden’. Om dat te realiseren zijn goede datamanagement en data-governance vereist. Je moet data kunnen traceren naar de herkomst. Hoe vers zijn de data? Is het profiel van de data geschikt om als input voor ai te gebruiken?

Ook de manier waarop je het algoritme van de ai schrijft moet daarbij in acht genomen worden. Bedrijven moeten letten op de volgende factoren bij het creëren van een dataset:

  • De bron, variatie, volledigheid en geschiktheid van de dataset die de modellen voedt, moet worden vastgesteld. Bij voorkeur bevat de dataset een uitgebreide dwarsdoorsnede van de data over het onderwerp dat wordt bestudeerd. Als dat niet het geval is, dan is het misschien mogelijk om synthetische gegevens toe te voegen om de dataset evenwichtiger te maken. Meer data zijn meestal beter; 
  • Het is belangrijk dat het team dat het ai-model bouwt divers en inclusief is, zodat geen enkel perspectief de resultaten ongewild toch kan vertekenen; 
  • Er moet een beoordelingsproces zijn om de uitkomst van de modellen te evalueren om  te zorgen dat de resultaten onbevooroordeeld zijn en de voorgestelde acties ethisch verantwoord. Het is wenselijk dat de uitkomst van het model in lijn is met de waarden en doelen van het bedrijf.
  • Zorg voor een ethisch verantwoorde relatie tussen ai en je klant

Als een potentiële klant iets koopt of zelfs maar een pagina online bekijk, willen bedrijven er voor zorgen dat de interesse het liefst omgezet wordt in bijvoorbeeld een aankoop. Maar als je onhandig te werk gaat, biedt je wellicht verkeerde dingen aan en wordt een potentiële klant overspoeld met irrelevante verkoopaanbiedingen. Dat is zeker niet klantvriendelijk en wordt misschien niet beschouwd als ethisch gebruik van informatie.

In de basis is het als bedrijf belangrijk om te overwegen in hoeverre het ethisch verantwoord is om bepaalde data te gebruiken, ook al is het doel om de klantervaring te verbeteren. Daarbij is het belangrijk om te weten wat de klant wil en dat de klant begrijpt waarom je als bedrijf bepaalde keuzes maakt.

Anders gezegd: om ethisch verantwoord om te gaan met ai moeten we het gesprek met onszelf en elkaar aan blijven gaan over wat wensen en toleranties zijn op dat gebied.

(Auteur Coen Bos is vicepresident Noord-Europa bij Snowflake.)




x

Om te kunnen beoordelen moet u ingelogd zijn:

Dit artikel delen:

Uw reactie

LET OP: U bent niet ingelogd. U kunt als gast reageren maar dan wordt uw reactie pas zichtbaar na goedkeuring door de redactie. Om uw reactie direct geplaatst te krijgen moet u eerst rechtsboven inloggen of u registreren

Vul uw naam in
Vult u een geldig e-mailadres in
Vult u een reactie in
Jaarbeurs b.v. gaat zorgvuldig en veilig om met uw persoonsgegevens. Meer informatie over hoe we omgaan met je data lees je in het privacybeleid
Als u een reactie wilt plaatsen moet u akkoord gaan met de voorwaarden

Stuur dit artikel door

Uw naam ontbreekt
Uw e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
article 2021-09-09T11:32:00.000Z Coen Bos
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.