Google’s monopolie bij zoekmachines illegaal

De online-advertentiemarkt waar Google sinds jaar en dag sterk domineert, staat op termijn mogelijk voor grote veranderingen. De uitspraak van de Amerikaanse rechter dat Google de antitrustwetgeving heeft overtreden, kan binnen een jaar of twee grote gevolgen krijgen. Maar het bedrijf zal er juridisch alles aan doen om dit proces te vertragen.

Google kondigde gisteren aan in hoger beroep te gaan tegen het vonnis van de rechter in Washington dat ‘Google een monopolist is, en dat het als zodanig heeft gehandeld om zijn monopolie te behouden.’

In het meest vergaande geval zal Alphabet als moeder van Google de uiterst lucratieve zoekmachine-activiteiten met zijn torenhoge advertentie-inkomsten moeten afstoten. Daarmee zou het databedrijf van veruit zijn belangrijkste inkomstenbron worden afgesneden. Het advertentiebedrijf is goed voor ruim driekwart van Alphabets omzet.

Maar zover is het nog niet. De rechter heeft alleen vastgesteld dat Google het Amerikaanse mededingingsrecht schendt. Het bedrijf heeft niet alleen een monopolie opgebouwd, maar maakt daar ook misbruik van; op zichzelf een zeer belangrijke conclusie. Maar welke sancties de rechtbank precies zal opleggen, is nog niet besloten.

Dominant marktaandeel

De rechter constateert dat Google alleen al in 2021 26,3 miljard dollar heeft betaald om ervoor te zorgen dat zijn zoekmachine de standaard is op smartphones en browsers, en om zijn dominante marktaandeel te behouden. Vooral Apple krijgt jaarlijks een astronomisch hoog bedrag toegeschoven. Deze exclusieve pre-installatie in browsers en apparaten gaat ten koste van andere zoekmachines en adverteerders.

Nieuwkomers met betere zoekmachines krijgen zo geen enkele kans. Google verdient deze ‘investeringen’ zeer snel terug door voor de tekst-reclames exorbitant hoge tarieven te vragen. Omdat buiten de afdrachten aan partners weinig andere kosten worden gemaakt zijn extreem hoge marges mogelijk.

Concurrentiebeperkend gedrag

Een hoog marktaandeel op zich is niet verboden. Maar concurrentiebeperkend gedrag is dat wel. Ondanks uitgebreide juridische bijstand slaagde Google er niet in om dit gedrag overtuigend te rechtvaardigen. Zo beweerden Googles peperdure advocaten dat Google helemaal geen zoekmachine is en die markt dus niet kan domineren. Ze kwamen tot de juridische spitsvondigheid dat Google alleen maar antwoord geeft op vragen van gebruikers. Maar de rechter zag dat anders.

Het vonnis betekent niet alleen dat de positie van het advertentiebedrijf wezenlijk kan veranderen, maar zal ook federale autoriteiten verder aanmoedigen illegaal gedrag van Big Tech-bedrijven te bestrijden.