De Belgische Rousseeuw Prize for Statistics, een tweejaarlijkse wetenschapsprijs ter waarde van een miljoen dollar (860.000 euro), gaat dit jaar naar het internationale vrijwilligersteam achter de gratis opensourcesoftware R. De prijs, die geldt als de ‘Nobelprijs voor de statistiek’, bekroont bijna dertig jaar werk van het R Core Team achter The R Project.
Als programmeertaal wordt R vooral gebruikt in het kader van statistiek en data-analyse. De programmeertaal is een alternatief voor het populaire Python en het meer specifieke Matlab.
Inzake gebruik doet R het dan ook behoorlijk. Zo klom R in de Tiobe Index, de maandelijkse ranglijst van meest gebruikte programmeertalen: de taal staat er momenteel op plaats 9, tegenover plaats 14 een jaar eerder.
Erkenning
Het project krijgt nu ook internationale erkenning. Een internationale en onafhankelijke jury, aangesteld door de Koning Boudewijnstichting, kent de Rousseeuw Prize for Statistics toe aan vijf kernleden van het R Core Team: Brian Ripley (University of Oxford), Martin Maechler (ETH Zürich), Kurt Hornik (Vienna University of Economics and Business), Peter Dalgaard (Copenhagen Business School) en Luke Tierney (University of Iowa).
De helft van het prijzengeld gaat naar hen, de andere helft wordt verdeeld onder de overige leden van het R Core Team die het project sinds de start gezamenlijk droegen. Volgens de jury investeerden de vijf laureaten samen ongeveer 30.000 uur in de ontwikkeling van R, dat sinds het begin van de jaren 1990 wordt verspreid onder de GNU General Public License.
Gratis en open source
Door de taal gratis en open source te houden, verlaagde het team, volgens de jury, de financiële drempel die geavanceerde statistische analyse lang voorbehield aan instellingen met grote budgetten. R wordt vandaag onder meer gebruikt door de Amerikaanse Food and Drug Administration, de Europese Centrale Bank, de Bank of England en farmaceutische bedrijven.
Methodologische ontwikkelingen verschijnen volgens de jurydoorgaans eerst in R, voor ze gratis wereldwijd worden gedeeld. Naast de taal zelf bouwde en onderhoudt het R Core Team het Comprehensive R Archive Network (CRAN), een archief met meer dan 23.000 vrij beschikbare pakketten.
Ook Bioconductor, een platform voor onderzoek naar dna en kanker, steunt, volgens de jury, op R. De referentie naar het R Core Team werd intussen meer dan 343.000 keer geciteerd in de wetenschappelijke literatuur.
Dat een volledig vrijwillig en onbezoldigd ontwikkelteam een prijs van een miljoen dollar krijgt, onderstreept hoezeer kritieke infrastructuur in de wetenschappelijke en financiële wereld kan (of moet) steunen op werk dat buiten elk commercieel of structureel financieringsmodel valt.
