Artificiële intelligentie belooft meer productiviteit met minder mensen. Maar volgens marktvorser Gartner kan te snel snijden in personeel duur uitpakken: tegen 2029 zal bijna 30 procent van de werknemers die vanwege ai zijn ontslagen, opnieuw moeten worden aangenomen. En vaak tegen hogere kosten.
Gartner wijst daarbij op bredere, verborgen kosten van de ai-transformatie. Niet alleen het risico op heraanwerving speelt mee, maar ook het verlies van kennis, ervaring en de interne talentpijplijn. Zeker nu de groei van de wereldwijde beroepsbevolking afvlakt of afneemt, kan het later duur worden om die expertise opnieuw binnen te halen.
Daar komt bij dat ai-talent zelf steeds duurder wordt. Volgens het onderzoeksbureau kunnen werknemers met gewilde ai-vaardigheden drie tot vier keer zoveel verdienen als de gemiddelde werknemer.
Tegelijkertijd worden die vaardigheden sneller minder relevant: de levenscyclus van ai-skills kan volgens Gartner nog maar twee tot vijf jaar bedragen. Organisaties lopen daardoor het risico veel te betalen voor expertise die relatief snel veroudert.
Denkfout
Volgens Jan Bansch, de senior director analyst bij Gartner die zijn standpunt al herhaaldelijk uit de doeken deed, maken bedrijven een denkfout als ze automatisering vooral als middel voor kostenbesparing zien. De grotere kans ligt volgens het bureau in het versterken van werknemers met ai en het herontwerpen van functies.
Gartner noemt dat een ‘talent remix’: ai inzetten om medewerkers weg te halen uit minder productief werk en hen in te zetten voor nieuwe taken. Dat wordt extra relevant omdat Gartner verwacht dat ai vanaf 2028 meer banen creëert dan het vernietigt.
De waarschuwing komt op een moment dat grote technologiebedrijven hun personeelsbestand fors hebben ingekrompen. Microsoft schrapte in juli 4.800 banen, terwijl Meta eerder dit jaar ongeveer 10 procent van zijn personeel liet gaan. Oracle combineert eveneens forse ai-investeringen met personeelsreducties.
De kern van Gartners boodschap is daarmee niet dat ai geen banen zal vervangen. Wel dat organisaties de financiële gevolgen van personeelsbeslissingen vooraf beter moeten inschatten.
