De Nederlandse Belastingdienst stopt de migratie naar Microsoft 365 (M365). De overstap naar een moderne werkomgeving, die sinds 2025 in volle gang was, maakt plaats voor on-premises en opensource.
Een te grote afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven zou Nederland kwetsbaar maken, zo klonk het in de Nederlandse de Tweede Kamer. Pro-Kamerlid Barbara Kathmann vindt dat de Nederlandse overheid veel te veel aan het Microsoft-infuus zit. Immers, onder druk van de regering in Washington zou de dienstverlening van Microsoft kunnen worden stopgezet en zou bijvoorbeeld het innen van belastinggelden in gevaar komen.
Aanvankelijk voelde de Belastingdienst er niets voor om de overstap naar M365 (Outlook, Teams, onlineversies van Office) terug te draaien. Op korte termijn zou er geen alternatief zijn voor deze overgang. Implementatie van een soevereine oplossing werd als ‘niet realistisch en uitvoerbaar’ gezien.
Maar nu blijkt het wel degelijk te kunnen. De Nederlandse staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën): ‘In het on-premisescenario draait de software op servers van de Belastingdienst of op servers die door de Belastingdienst worden gecontroleerd. Dat deze optie nu wel mogelijk is, komt mede doordat het de Belastingdienst is gelukt om de datacentercapaciteit te vergroten.’ Ook de Douane en de Dienst Toeslagen volgen deze koersverandering.
Meer autonome oplossing
Eerst wordt in 2027 de voorziening voor mail en agenda on-premises gerealiseerd. Later in 2027 en 2028 volgen Europese opensourceoplossingen voor persoonlijke opslag en samenwerkingsfunctionaliteiten. Een meer autonome oplossing hiervoor ligt dus in het verschiet. Dat sluit aan bij het advies van het Nederlandse Adviescollege ICT-toetsing om niet uit te gaan van één oplossing bij één leverancier, maar om per functionaliteit alternatieven te onderzoeken. Het Adviescollege drong er bij de Belastingdienst op aan om zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande licenties, zodat aanvullende investeringen zoveel mogelijk worden beperkt.
Het laten vallen van M365 leidt wel tot problemen bij het archiefbeheer bij de Nederlandse dienst. Een aantal beoogde voorzieningen voor het op orde brengen van de informatiehuishouding zat in het M365-pakket. Dit pakket is niet on-premises beschikbaar. De Nederlandse Belastingdienst brengt in kaart wat ervoor nodig is om dit op te lossen.
