Cryptovaluta wordt nog steeds beschouwd als een niche-belegging. De afgelopen jaren duiken er echter steeds meer Bitcoin- of crypto-automaten op in winkels, vervoersknooppunten en bij tankstations. Tegenwoordig zijn ze te vinden in de VS, Duitsland, Italië en Polen, maar nu ook in Frankrijk en België.
Hun taak is eenvoudig: u in staat stellen om crypto te kopen of verkopen met contant geld of een betaalkaart. Maar oplichters hebben ze ook in het oog. Krijgt u een ongevraagd telefoontje waarin u aangespoord wordt om geld via een crypto-automaat te storten, hang dan direct op. Geen enkele legitieme instantie, bank of bedrijf zal u ooit vragen om iets via een Bitcoin-automaat te betalen.
In 2025 leverden, in de VS, 13.460 van deze oplichtingen fraudeurs zo’n 389 miljoen dollar op; dit is een stijging met 23% van het aantal gevallen en met 58% in de geleden schade vergeleken met 2024. De meeste klachten waren afkomstig van mensen ouder dan 50 jaar, die samen meer dan 302 miljoen dollar verloren. Slachtoffers ouder dan 60 jaar waren goed voor 257,4 miljoen dollar van dat bedrag. Ouderen zijn oververtegenwoordigd omdat minder van hen weten wat crypto-geldautomaten zijn. De oplichting slaagt doorgaans dankzij een telefoongesprek dat erop gericht is de ontvanger bang te maken en aan de lijn te houden.
De oplichting is een variant op een aanval waarbij iemand zich voordoet als een ander (een ‘impersonation’-aanval). U wordt gebeld door een oplichter die zich voordoet als een betrouwbare persoon en die een serieuze indruk maakt. U kunt ook een pop-up op uw computer krijgen met het verzoek een nummer te bellen, omdat uw computer besmet zou zijn. Eens aan de telefoon proberen ze u bang te maken door te beweren dat iemand toegang kreeg tot uw bankrekening of identiteit, of dat uw rekening voor criminele activiteiten wordt gebruikt. Ze zeggen dat uw geld gevaar loopt, houden u aan de lijn en ontmoedigen u om hulp te zoeken. Vervolgens vragen ze u om contant geld van uw bankrekening op te nemen, naar een specifieke Bitcoin- of crypto-automaat te gaan en daar het contante geld te storten om Bitcoin of andere cryptovaluta te kopen. Ze sturen u een QR-code per sms die u moet scannen; deze code zal de automaat de opdracht geven om het geld over te maken naar een crypto-account dat door de crimineel wordt beheerd. Daar het om cryptovaluta gaat, is het vaak bijzonder moeilijk om de transactie terug te draaien.
Cybercriminelen gebruiken crypto-geldautomaten, omdat de betalingen anders werken dan kaarttransacties: ze zijn zeer moeilijk terug te draaien en er is geen mogelijkheid tot een terugboeking (chargeback). Transactiestromen kunnen weliswaar worden getraceerd, maar houders van wallets kunnen anoniem blijven. De kans dat u uw geld terugkrijgt, is dus bijzonder klein.
Bescherm uzelf tegen deze vorm van oplichting door de waarschuwingssignalen te leren herkennen. Hang op als men u hiervoor belt. Trap niet in hun pogingen om u bang te maken en een gevoel van urgentie te creëren.
Bel vervolgens een vriend of familielid om het verhaal dat u is verteld te controleren. Of verifieer het door rechtstreeks contact op te nemen met de organisatie of het individu. Maar gebruik steeds officiële contactgegevens in plaats van een nummer of mailadres dat door de beller is opgegeven.
Reageer nooit op ongevraagde mails of berichten door het vermelde nummer te bellen; controleer dit altijd via officiële kanalen. Het is evident dat u nooit grote geldsommen van uw bankrekening moet opnemen om ze in een crypto-automaat te storten op vraag van een onbekende die u belt. Legitieme bedrijven en organisaties zullen u nooit vragen dit te doen.
Onderneem, direct na een oplichting via een Bitcoin-automaat, de volgende stappen: stop de communicatie met de oplichters; bewaar al het bewijsmateriaal waarover u beschikt (tickets van de automaat, sms-berichten, mails, oproeplijsten, banktransacties); zoek de contactgegevens van de exploitant van de automaat op (meestal op het ticket of op de automaat zelf) en breng deze op de hoogte van wat er gebeurd is; neem contact op met uw bank om dit te melden en er voor te zorgen dat uw rekeningen veilig zijn; meldt dit bij het CCB (https://ccb.belgium.be Center for Cybersecurity Belgium) en bij de lokale politie.
De kans op herstel is bijzonder klein. Dat betekent echter niet dat u geen melding moet doen van wat er zojuist is gebeurd. Melden is belangrijk om de autoriteiten te helpen fraudepatronen beter te begrijpen en de bevolking de beste preventieve-adviezen te geven.
Wees ook alert voor oplichtingen waarbij wordt beloofd uw geld terug te halen; hierbij bellen dezelfde of andere oplichters u op met de bewering dat ze uw geld kunnen terugkrijgen in ruil voor een vergoeding. Ze kunnen dit niet en ze zullen simpelweg nog meer van uw geld verduisteren.
Over ESET
ESET beschermt organisaties, kritieke infrastructuur en consumenten en helpt hen digitale weerbaarheid en vertrouwen op te bouwen in een steeds meer door AI gedreven wereld. Met meer dan 35 jaar expertise in cybersecurity, meer dan 25 jaar in innovatie op het gebied van AI en 11 wereldwijde R&D-centra ontwikkelt ESET eigen technologieën om bescherming te bieden tegen steeds veranderende cyberdreigingen en om het bredere AI-ecosysteem te beveiligen. Gebaseerd op wetenschappelijke precisie en een proactieve benadering van beveiliging, biedt ESET moeiteloze bescherming die onder deskundig toezicht blijft. Met hoofdzetel in de Europese Unie en in privé bezit, beschermt ESET miljoenen gebruikers en meer dan 500.000 organisaties in 178 landen. ESET zet zich in voor verantwoorde AI en klantvertrouwen en beschermt de vooruitgang die technologie mogelijk maakt. Ga voor meer informatie naar www.eset.com of www.eset.com/be-nl en volg ESET op sociale media, podcasts en blogs.
Meer lezen