De Europese Unie heeft met de Data Act (Verordening 2023/2854) een kader geschapen dat directe gevolgen heeft voor elke organisatie die gebruikmaakt van cloud- en hostingdiensten. Sinds september 2025 is de verordening volledig van toepassing en worden aanbieders verplicht om overstappen naar een concurrent eenvoudiger en goedkoper te maken. Voor IT-beslissers in Nederland markeert dit een keerpunt in de manier waarop zij leveranciers selecteren en evalueren.
Tegelijkertijd legt de NIS2-richtlijn strengere cyberbeveiligingseisen op aan aanbieders van digitale infrastructuur. De combinatie van beide regelgevingen dwingt zowel providers als afnemers om hun strategie te herijken. Wat betekent dit concreet voor organisaties die nu een hostingpartij zoeken of overwegen te wisselen?
Wie cloudservices of hosting afneemt, staat voor een groeiend aanbod aan providers met uiteenlopende voorwaarden. Door platformen te gebruiken om webhosting vergelijken worden contractvoorwaarden, prijsmodellen en technische specificaties overzichtelijker. Die transparantie wint aan belang nu Europese regels leveranciers verplichten om portabiliteit en interoperabiliteit te garanderen.
Switchkosten op weg naar nul
Hoofdstuk VI van de Data Act verplicht aanbieders van dataverwerkingsdiensten om de barrières voor overstappen systematisch af te bouwen. Contractuele, technische en organisatorische drempels moeten worden weggenomen. De verordening schrijft voor dat switchkosten uiterlijk op 12 januari 2027 volledig zijn afgeschaft.
Tot voor kort konden cloudleveranciers forse kosten rekenen voor data-export of vroege contractbeeindiging, waardoor klanten in de praktijk vastzaten. De Europese Commissie wil met deze maatregel de concurrentie op de cloudmarkt vergroten en vendor lock-in tegengaan. Het is een directe reactie op jarenlange klachten van Europese bedrijven die zich opgesloten voelden bij een handvol grote aanbieders.
Voor organisaties die nu een contract afsluiten, loont het om de huidige exitvoorwaarden van een provider te toetsen aan de komende deadline. Aanbieders die al proactief hun switchkosten verlagen, laten daarmee zien dat ze de regelgeving serieus nemen. Het naast elkaar leggen van die voorwaarden via een onafhankelijk vergelijkingsplatform geeft snel inzicht in wie vooroploopt.
NIS2 verscherpt de eisen aan digitale infrastructuur
Naast de Data Act is de NIS2-richtlijn (Richtlijn 2022/2555) een tweede Europese pijler die de hostingmarkt raakt. EU-lidstaten moesten deze richtlijn uiterlijk in oktober 2024 in nationale wetgeving omzetten, waardoor sectoren als cloudcomputing, datacenters en managed services onder strengere cyberbeveiligingsverplichtingen vallen. Aanbieders moeten voldoen aan eisen voor risicobeheer, incidentmelding en supply-chain-beveiliging.
Waar beveiliging eerder een verkoopargument was dat lastig te verifieren viel, biedt NIS2 een toetsbaar wettelijk kader. Bij het webhosting vergelijken kunnen organisaties nu specifiek controleren hoe een aanbieder omgaat met deze vereisten. Dat maakt de selectieprocedure objectiever en verlaagt het risico op onaangename verrassingen na contractondertekening.
In Nederland werkt het ministerie van Justitie en Veiligheid aan de implementatie via de Cyberbeveiligingswet. Die nationale vertaling bepaalt straks welke organisaties exact als essentieel of belangrijk worden aangemerkt en welke meldplichten gelden. Hostingproviders die nu al op de NIS2-normen anticiperen, besparen hun klanten later een hoop gedoe.
Interoperabiliteit wordt een wettelijke eis
Een van de minder belichte maar verstrekkende bepalingen van de Data Act betreft interoperabiliteit. Aanbieders moeten ervoor zorgen dat data en applicaties overdraagbaar zijn naar functioneel gelijkwaardige diensten van een concurrent. Open standaarden en API-compatibiliteit staan hierbij centraal.
Dit raakt niet alleen de grote hyperscalers als AWS, Azure en Google Cloud. Ook kleinere Nederlandse hostingpartijen vallen onder deze verplichtingen zodra zij dataverwerkingsdiensten leveren. De Data Act kent wel proportionaliteitsbepalingen, maar het basisprincipe geldt breed.
Criteria als exportformaten, API-documentatie en migratieondersteuning zijn daarmee niet langer nice-to-haves maar wettelijke minimumvereisten. IT-afdelingen die hun infrastructuur beoordelen, kunnen aanbieders nu op harde criteria vergelijken in plaats van op marketingbeloften.
Wat verandert er voor IT-teams die nu kiezen
De combinatie van Data Act en NIS2 creeert een nieuw speelveld voor inkoop en aanbesteding. IT-teams die in 2026 een selectieprocedure starten, doen er goed aan om Europese compliance als vast onderdeel van hun beoordelingskader op te nemen. Contracten moeten expliciete bepalingen bevatten over portabiliteit, exitkosten en beveiligingsnormen.
Aanbieders die daar transparant in zijn, onderscheiden zich in een markt die traditioneel weinig gestandaardiseerd was. Voor organisaties die hun opties willen overzien, bieden vergelijkingsplatforms een startpunt om de markt te verkennen voordat juridische en technische due diligence begint. Door vooraf webhosting vergelijken met de nieuwe Europese eisen als meetlat, voorkomt een organisatie dat ze over twee jaar opnieuw moet migreren omdat een provider niet aan de regels voldoet.
Meer lezen
