Utrecht, 21 oktober 2026 – Nederlandse cybersecuritybeslissers hebben aanzienlijk meer vertrouwen in het vermogen van medewerkers om phishing, voice scams, deepfakes en andere vormen van digitale misleiding te herkennen dan medewerkers zelf. Dat blijkt uit onderzoek van KnowBe4 onder Nederlandse cybersecuritybeslissers en medewerkers.
Vooral bij deepfakes is de kloof groot: 98 procent van de beslissers denkt dat medewerkers deepfake-video’s en -audio kunnen herkennen, terwijl slechts 54 procent van de medewerkers daar zelf vertrouwen in heeft.
Verschil in vertrouwen cybersecuritybeslissers en medewerkers
In het From Agentic Risk to Human Wins-onderzoek kregen medewerkers verschillende vragen over hoeveel vertrouwen ze hadden in hun eigen weerbaarheid tegen verschillende soorten social engineering-aanvallen. Daarnaast moesten cybersecuritybeslissers beoordelen hoeveel ze vertrouwen hadden in de weerbaarheid van hun medewerkers bij diezelfde soorten aanvallen.
Hoewel cybersecuritybeslissers veel vertrouwen hebben in de weerbaarheid van medewerkers, zijn medewerkers zelf een stuk minder zeker. Bij phishingmails geeft 13 procent van de medewerkers aan er niet op te vertrouwen deze te kunnen herkennen, terwijl geen enkele cybersecuritybeslisser (0 procent) denkt dat medewerkers dat niet kunnen. Bij voice scams heeft 10 procent van de medewerkers onvoldoende vertrouwen in het eigen vermogen om deze te herkennen, tegenover opnieuw 0 procent van de cybersecuritybeslissers. Het verschil is nog een stuk groter bij impersonatieberichten, frauduleuze berichten waarbij een oplichter zich voordoet als een vertrouwde persoon of organisatie, via interne tools: 26 procent van de medewerkers vertrouwt er niet op deze te herkennen, terwijl slechts 2 procent van de cybersecuritybeslissers denkt dat medewerkers dergelijke berichten niet kunnen doorzien.
De grootste onzekerheid bestaat rond deepfakes. Maar liefst 43 procent van de Nederlandse medewerkers heeft er geen vertrouwen in deepfake-video’s of -audio te kunnen herkennen. Daartegenover staat dat slechts 2 procent van de cybersecuritybeslissers denkt dat medewerkers deepfakes niet kunnen herkennen. “De cijfers laten zien dat er een duidelijke kloof bestaat tussen het vertrouwen van cybersecuritybeslissers en dat van medewerkers zelf. Dit verschil baart zorgen, omdat beslissers verantwoordelijk zijn voor het inschatten en beperken van cyberrisico’s”, aldus Martin Kraemer, CISO Advisor bij KnowBe4. “Vooral het grote vertrouwen in het vermogen van medewerkers om deepfakes te herkennen is opvallend. Uit recent empirisch gedragsonderzoek en benchmarks op het gebied van cybersecurity binnen organisaties blijkt namelijk dat mensen deepfakevideo’s in slechts 50 tot 65 procent van de gevallen correct herkennen. Dit is nauwelijks beter dan wanneer ze zouden gokken. Tijdens live videogesprekken kan dit percentage zelfs dalen tot ongeveer 25 procent. Wanneer vrijwel alle beslissers ervan uitgaan dat medewerkers dergelijke dreigingen kunnen herkennen, bestaat het risico dat organisaties hun weerbaarheid enorm overschatten.”
AI maakt social engineering moeilijker herkenbaar
Daar komt bij dat social engineering-aanvallen extra gevaarlijk worden door het gebruik van AI. Zo wordt 86 procent van de phishingaanvallen inmiddels aangestuurd door AI. Dat blijkt uit het Phishing Threat Trends Report Volume Seven, gebaseerd op data van meer dan 3.000 dreigingsactoren. Waar phishing en impersonatie voorheen vaak nog herkenbaar waren aan opvallend taalgebruik of afwijkende communicatie, kunnen aanvallers met generatieve AI berichten, stemmen en beelden steeds beter afstemmen op hun doelwit.
“Om deze perceptiekloof te monitoren en te verkleinen, moeten organisaties regelmatig toetsen of het beeld van cybersecuritybeslissers overeenkomt met hoe medewerkers hun eigen weerbaarheid ervaren. Door die perceptiekloof zo klein mogelijk te houden, kunnen training, awareness, verificatieprocedures en andere beveiligingsmaatregelen beter aansluiten op de risico’s en onzekerheden die medewerkers in de praktijk ervaren”, zegt Kraemer.
Bekijk hier de wereldwijde onderzoeksresultaten van KnowBe4.
Over het onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd door Vanson Bourne in opdracht van KnowBe4 onder 4.000 respondenten wereldwijd, waaronder 50 cybersecuritybeslissers en 200 medewerkers uit Nederland.